11 procent av BNP men inget kaffe fredag kväll

Fredagseftermiddagen går mot kväll när jag sitter kvar för att reda upp dagen. Redan efter ronden på avdelningen var jag sen till morgonens första patient på mottagningen. Nästa kom med en resursperson och en skolsköterska, mamman grät och det gick inte att som ett tåg köra in förseningen. Jag kom för sent till lunchmötet och hann ha ytterligare ett besök och undervisa en patientfamilj en timme och ringa två andra. Alldeles nyss pratade jag med kollegan på vårt andra sjukhus som också var kvar på jobbet och redo att på måndag ta hand om den pojke vi vårdat när de saknade platser.

Nu är doktorn trött. Snart ska flexklockan få ännu några timmar som kommer att frysa inne i nästa avstämning. Jag funderar på att muta mig själv med kaffe men minns att det brukar larmas och låsas så här dags, och kanske kommer jag inte in igen om jag hämtar en mugg brun tröst.

Så jag trampar mig fram, skriver journalerna själv i vår fina mall, lägger in samma värden i kvalitetsregistret och fixar några intyg och skriver ett par remisser i datorn och kryssar, kryssar, kryssar alla obligatoriska fält som mottagarna kräver. För alla andra verksamheter har också haft sina kvalitetsprocesser som tarvar information.

Jag är nöjd när alla papper och siffror är på rätt ställe och lommar hemåt. Men jag har varit ohyggligt improduktiv om man granskar min bokningskalender. Som heltidsdoktor har jag haft futtiga 13 fysiska patientbesök den här veckan. Jag har lett två patientkonferenser, föreläst för 20 kandidater i fyra timmar, haft APT, haft handledarträff med en ST-läkare, tagit hand om den nyssjuka gossen och bedömt en hel hoper remisser. Men det syns inte.

OECD, den stora ekonomiska samarbetsorganisationen, publicerar jämförelser av de 35 medlemsländernas sjukvård (Health at a Glance, OECD 2017). Det är faktiskt oerhört spännande läsning. Man kan jämföra lite extra med länder som liknar vårt, som kör ungefär 11 procent av BNP till sjukvård vilket är mellan fem och sex tusen dollar per person och år.

Tyskland sticker ut för att folk går så ofta till doktorn, tio gånger per år, medan vi i Sverige avviker för att vi går så sällan, inte ens ett besök per kvartal. Då blir det förstås mer öppenvård i Tyskland än hos oss, och högre andel sjukhusvård här. Sydkoreanska läkare träffar mer än tio gånger så många patienter som svenska, tjugo per dag i genomsnitt, och tyska läkare fyra gånger så många som vi. Min morgons komplexa besök, kan de göras tätare, mindre omfattande och därmed snabbare? Vill våra patienter ha det så: lite men ofta?

Vi ligger sist i produktivitetsligan och ändå är jag helt säker på att fler kollegor än jag är trötta denna fredagskväll. Är det våra patienter som har orimligt höga förväntningar? Eller är vi bara långsamma eller omständliga? Är det gör-det-själv-kulturen där vi tycker det är enklare att sköta stora delar av patientadministrationen än att delegera samma uppgifter till andra? Eller våra tröga bokningssystem som journaler som fortfarande inte pratar med kvalitetsregistren?

Jag vet inte, men jag är helt säker på att jag inte slagit dank. Den gamla klyschan om skillnaden mellan att ”göra saker rätt” och ”göra rätt saker” ger inte så mycket vägledning i praktiken.

Gästkrönika Annika Janson, barnläkare vid Astrid Lindgrens barnsjukhus. Dagens Medicin nr 13-14/18, onsdag 28 mars 2018.

10 färska diagnoser som vi alla behöver ha koll på

Diagnoser är barn av sin tid. Diagnoser uppstår, blir moderna och försvinner. Ibland handlar det bara om att byta namn. Lungsot blev tuberkulos, gulsot kallas i dag ikterus och kräfta har blivit hundra olika cancerdiagnoser. Men vissa sjukdomar är faktiskt nya. Här är tio diagnoser, som är garanterat yngre än 20 år. De är bokstavligen barnsjukdomar.

  1. Google-hypokondri. Kallas även cyberkondri. Debut efter Google födelse 1998. Yttrar sig som vågor av ångest när man skriver in sina symtom i sökfältet och finner det värsta tänkbara svaret. Är vanligast nattetid i områden med bra internetuppkoppling. Behandling : Stäng av ditt wifi eller träffa en läkare i stället.
  2. Mässling. En nygammal diagnos. I det närmaste utrotad på 1990-talet, men efter ett utbrott av vaccinationsfobi har sjukdomen kommit tillbaka. Sjukdomen är smittsam och uppstår i kluster, till exempel i Järna, på Waldorfskolor och via Familjeliv.se. Behandling : Vaccinera barnen mot mässling eller byt föräldrar.
  3. Mobiltumme. Kallas även Androidartros. Uppstod efter Iphones lansering 2007. Symtomen är värk i tummens MCP-led efter att ha skrollat för länge på sin telefon. Behandling : Lägg bort telefonen och prata med personen som sitter mitt emot.
  4. Wifi–bipolär. Psykiatrisk öppenvårdsdiagnos. Humörsvängningar, som styrs av hur god wifi-mottagning patienten har. Vanligare hos ungdomar med begränsade mobilabonnemang. Behandling : KBT, som syftar till att lära patienten att hantera brist på livsviktiga informationsflöden. Alternativt skaffa ett riktigt fett mobilabonnemang !
  5. Sms-frakturer. Samlingsnamn på frakturer, orsakade av att sms:a när man transporterar sig, till exempel ansiktsfraktur av att cykla in i en lyktstolpe eller skallfraktur av att krocka med sin bill. Förebyggande behandling : Sms:a inte när man framför ett fordon.
  6. Facebookångest. Oro och ångest, som orsakas av färre likes än förväntat av ett Facebookinlägg. Var inlägget dåligt ? Tycker ingen om mig ? varför hatar alla mig ? Varför är mina vänners liv mycket mer spännande och roligare än mitt ? Behandling : Undvik Facebook.
  7. LCHF-ketoacidos. Ketoacidos, som orsakas av strikt LCHF-kost hos personer med diabetes typ 1. Drabbar ibland barn som har föräldrar med sockerfobi. Behandling : Ät mer kolhydrater eller byt föräldrar.
  8. Mobilladdarberoende. Kallas även eluttagsnarkomani. Upplevelse av ångest när mobiltelefonbatteriet har mindre än 50 procent laddning. Under 25 procent kan dessa patienter börjar hyperventilera och få kramper. Behandling : Ha alltid med ett dieselaggregat för att kunna ladda mobiltelefonen.
  9. Tinderklamydia. Klamydia, orsakat av kärlek som uppstått efter Tinder-kontakt. Utbrotten började efter Tinders lansering 2012. Behandling : Swipa åt vänster.
  10. Hyperdiagnosism. Överdrivet diagnossättande. Alla kombinationer av symtom kan bli en egen diagnos. Att vara frisk är onormalt och förmodligen något mycket sjukt. Behandling : Fokusera på det friska.

Gästkrönika : Henrik Widegren, foniater vid Skånes universitetssjukhus.

Dagens Medicin, nr 38, Onsdag 20 september 2017.

Huskurer ingen genväg till god hälsa

Går det att äta sig förkylningsfri? SvD:s näringsfysiolog Linda Bakkman går igenom samspelet mellan kosten och immunförsvaret – och kommenterar fyra vanliga huskurer mot förkylning.

Otillräckligt med energi, vätska och näring försämrar immunförsvaret och gör oss mer mottagliga för sjukdom. En varierad, näringsrik kost ger därför ett bra grundskydd..

-En kost rik på vitaminer, mineraler, protein och fetter är en förutsättning för ett starkt immunförsvar. Att lägga till olika råvaror kan absolut bidra till att häva en brist av enskilda näringsämnen och på så sätt motverka ett nedsatt immunförsvar, men det betyder inte att råvaran i sig har farmakologiska effekter, säger näringsfysiolog Linda Bakkman.

Hon förklarar att det är naturligt att den som får i sig för lite av ett visst ämne upplever en positiv effekt av att häva underskottet. Men det innebär inte att man hittat någon mirakelkur mot förkylningar.

-Uppfattningar om att en viss typ av råvara är recept mot sjukdom och ohälsa vänder jag mig emot. Är du sjuk så kommer sannolikt ingen enskild livsmedelskomponent att vara lösningen på problemet.

Självklart vill vi människor göra vad vi kan för att förebygga ohälsa. Därför är det inte konstigt att vi sätter vår tilltro till saker som c-vitamin, ingefära, honung och vitlök, menar Linda Bakkman.

Hennes inställning är att det egentligen inte finns någon anledning att undvika huskurer som vi tror kan hjälpa hälsan på traven, så länge de inte har några risker.

Det är dock viktigt att se upp för eventuella kombinationseffekter och överkonsumtion.

-I en brustablett c-vitamin finns 13,5 gånger det dagligen rekommenderade intaget. Att få i sig så mycket kan ge negativa effekter, trots att det är ett vattenlösligt vitamin som vi kissar ut. Det kan innebära en stor påfrestning för magsäckens slemhinna och orsaka smärtor.

När vi har för stor tilltro till att specifika livsmedel ska hålla oss friska finns det även en risk att vi inte ser till helheten, som egentligen är den som har betydelse för vår hälsa, menar Linda Bakkman.

-Att äta varierad mat på regelbundna tider, sova och röra på sig är det som kommer göra störst skillnad. Det finns ingen ”quick-fix” eller genväg till god hälsa.

Linda Bakkman komenterar fyra populära huskurer mot förkylning:

  • C-vitamin: Att inta c-vitamin i olika former är ett vanligt sätt att självmedicinera mot förkylningar.

-Det finns visst stöd i forskningen för att c-vitamin kan ha en liten symtomlindrande effekt. Det kan finnas en marginell effekt på hur länge förkylningen varar, däremot inte på risken att drabbas.

  • Ingefära: Ingefära har uppvisat en viss antiinflammatorisk effekt och kan lindra exempelvis kräkningar och illamående.

-Det finns forskning kring ingefära som tyder på att det kan fungera, men ingen bra förklaring på hur det går till. Det verkar vara beroende på hur och i vilken form man får i sig ingefäran.

  • Honung: Honung har visat sig kunna lindra hosta hos barn.

-Men tänk på att inte ge honung till barn under ett år, den kan innehålla sporer som i sällsynta fall har orsakat förgiftning hos små barn.

  • Vitlök: Har genom historien ansetts ha antibakteriella egenskaper.

-Det finns studier med positiva resultat på personer som har ätit vitlökskapslar. Men det är alldeles för lite forskning för att kunna dra några slutsatser.

Linda Bakkman är näringsfysiolog, doktor i medicinsk vetenskap och kostrådgivare åt Sveriges olympiska kommitté.

Kristin Westesson, Sverige Nyheter, Svenska Dagbladet, Torsdag 20 september 2018.

Dans kan vara friskvårdande för både hjärnan och kroppen

Dans är roligt, socialt och håller oss i form. Den kan också utveckla oss emotionellt och motoriskt – och förbättra vårt minne. Enligt Hanna Poikonen, doktor i neurovetenskap, ger dans en chans till lek i en annars ständigt uppkopplad tillvaro.

Forskningsfältet ”Neuroscience of dance”, dansens neurovetenskap, är ett relativt nytt, men växande fält. En av de forskare som intresserar sig för hur egen dans och samspel på dansgolvet påverkar hjärnan är dansaren Hanna Poikonen.

I maj 2018 disputerade hon med den neurovetenskapliga avhandlingen ”Dance on cortex” vid Helsingfors universitet. Avhandlingen bekräftar tidigare forskning som visat att dans utvecklar de delar i hjärnan som styr motorik och hörsel.

-Dansen är ett nedkok av livets alla sidor. När vi dansar rör vi på oss, samarbetar, är kreativa, löser problem, upplever musikens rytm och får kontakt med vår egen och andras kroppar, säger Hanna Poikonen.

Än så länge finns det få studier som undersöker vad som händer i hjärnan på en dansare under tiden hen dansar, eftersom det saknas tillräckligt avancerad teknik för att mäta hjärnaktivitet av den typen av rörelse.

I sin avhandling tog Hanna Poikonen därför vägen via spegel-neuroner, genom att studera och jämföra professionella dansare, musiker och personer utan erfarenhet av dans eller musik medan de tittade på ett danstycke.

Spegelneuroner är en nervcell som avger impulser när en person utför en handling, men impulser avges även när personen ser handlingen utföras av någon annan. Att titta på dans kan alltså antas ge samma hjärnaktivitet som att själv dansa.

En av de viktigaste slutsatserna i Hanna Poikonens forskning är att dansarna uppvisade en förbättrad så kallad theta-synkronisering. Den är kopplad till känslo- och minnesprocesser, och har stor betydelse för mellanmänsklig interaktion och empati.

-Dans gör att vår förmåga att definiera våra egna och andra människors känslor förbättras samtidigt som vårt minne stärks, speciellt det som är kopplat till känslor. Det i sin tur främjar självkännedom, förståelse för andra och skapandet av sociala band, säger Hanna Poikonen.

En känsla som förknippas med dans är ”flow”, alltså det tillstånd då ens uppmärksamhet ökar och centreras till en specifik aktivitet. Man kan också uttrycka det som att man blir helt uppslukad, och att allt runt omkring verkar upphöra. Det beror på att aktiviteten i den delen av hjärnbarken som sköter logisk deduktion och detaljerad observation minskar, vilket ger större möjlighet för kreativitet och avslappning.

Att befinna sig i flow är härligt och belönande för människan – men också nyttig, menar Hanna Poikonen.

-En hälsosam hjärna är en dynamisk hjärna. Vår samtid är oerhört krävande kognitivt och koncentrationsmässigt sett. Vi gör ofta många saker samtidigt och får hela tiden stimuli utifrån. Att då uppleva ”flow” är ett avsteg från det.

Stunder av denna uppslukande känsla bidrar också till att variera hjärnans aktivitet, menar Hanna Poikonen.

-I dag tillbringar vi väldigt mycket tid sittandes, och vid datorn. Det har tagit oss längre ifrån våra egna fysiska upplevelser och vår förståelse för icke-verbal kommunikation med andra. Där kan dans göra skillnad, genom att återkoppla oss med kroppen och öva oss i interaktion som inte är verbal.

Känslan av flow kan uppstå både när man dansar själv och med andra. I pardans är det starkt kopplat till så kallad synkronicitet. Flera studier har visat att hjärnorna hos människor som dansar ihop kan ”kopplas” samman. De lågfrekventa hjärnvågorna hos utövarna anpassar sig då till varandra.

-De som har upplevt den här synkroniseringen beskriver det som om tanken och rörelsen blir till ett. Det som kommer ut, musiken eller rörelserna, är en enhet, i stället för bara sammanfogade delar.

Hanna Poikonen driver i dag WiseMotion, som erbjuder olika workshops, utifrån neurovetenskap och dans för lekmän, professionella dansare och personer med olika typer av sjukdomar som demens, Parkinsons sjukdom och stroke.

Under workshopens första 45 minuter leds deltagarna i improviserad dans, därefter får de lära sig vad som skett rent neurologiskt i deras hjärnor.

-Det är mycket lättare för människor att förstå vad som händer i hjärna och kropp precis efter att ha upplevt hur det kändes att dansa och ha kontakt med andra på det sättet.

Dans har också visat goda resultat som terapi och rehabiliteringsträning. Dansterapi kan exempelvis ge positiv effekt när det gäller upplevd livskvalitet, depression, ångest och kroppsuppfattning. Även balans och motoriska svårigheter kan förbättras via dans.

Men bortsett från hälso- och friskvårdseffekterna är chansen att ha roligt en lika stor anledning till att dansa loss, menar Hanna Poikonen.

-För de flesta av oss vuxna finns det inte särskilt mycket plats för lek, speciellt inte i vår moderna vardag. Därför är dansen viktig, så att vi som sällan leker får lov att göra det en stund, säger hon.

Maxime Persdotter Wallström, Social dansfeber, Svenska Dagbladet, Tisdag 8 januari 2019.

Jak przedłużyć życie o 10 lat ?

Czy chcesz żyć 10 lat dłużej ?

Jeśli Twoja odpowiedź brzmi: „Tak chcę żyć 10 lat dłużej” to zastosuj się do     5 prostych zasad zdrowego stylu życia, proponowanych przez amerykańskich naukowców:

  1. Zdrowe odżywianie,
  2. Systematyczna aktywność fizyczna,
  3. Utrzymywanie należnej wagi ciała,
  4. Nie palenie papierosów,
  5. Umiarkowane picie alkoholu.

Naukowcy z Harvard School of Public Health i USA przeanalizowali dane badań 34 letnich na 78 865 kobiet oraz 27 letnie badania przeprowadzone na 44 354 mężczyznach. Wszyscy badani brali udział w dwóch niezależnych studiach Nurses´ Health Study oraz Health Professionals Follow-up Study.

Według tych badań osoby z niskim ryzykiem przedwczesnej śmierci to ludzie spełniający poniższe warunki:

  1. Odżywiający się zdrowo,
  2. Aktywni fizycznie 30 minut dziennie,
  3. Normalna waga ciała: BMI 18,5 – 24,9,
  4. Nie palący papierosów,
  5. Pijący alkohol w ilościach umiarkowanych: kobiety – co najwyżej 1 kieliszek wina dziennie, mężczyźni – maksymalnie 2 kieliszki wina dziennie.

Uczestnicy wyżej wymienionych badań spełniający 5 kryteriów zdrowego stylu życia żyli dłużej odpowiednio:

  • Kobiety 14 lat dłużej !
  • Mężczyźni 12 lat dłużej !

Z kolei badania prezentowane w czasopiśmie medycznym Circulation wykazały zależność między ilością spełnionych kryteriów, a ryzykiem przedwczesnej śmierci. Innymi słowy: żeby przedłużyć swoje życie nie musimy być doskonali i spełniać wszystkich 5 kryteriów zdrowego stylu życia. Liczy się każda składowa z wymienionych 5 warunków zdrowego stylu życia. Ale oczywiście im więcej kryteriów spełnimy tym będziemy żyć dłużej !

Piątka dla zdrowia

O tym, że zdrowa żywność, aktywność fizyczna i unikanie szkodliwego stresu wpływa pozytywnie na nasze zdrowia wiemy wszyscy. Poniżej przedstawiam kolejne 5 warunków, których spełnienie wpływa pozytywnie na nasze zdrowie :

  1. Polub swoją pracę

Hui Zeng – profesor zdrowia publicznego z Ohio State University zapytany o najlepszą radę dla 20 latka odpowiedział, że dotyczy ona pracy zawodowej. Mianowicie, ludzie którzy lubią swoja pracę są bardziej zmotywowani do prozdrowotnych zachowań w innych dziedzinach życia. Badania wykazały, że ludzie którzy pracują w ulubionych przez siebie zawodach w młodości są zdrowsi psychicznie w wieku dojrzałym.

  • Pij kawę

Pij kawę – oczywiście w ilościach umiarkowanych – to znaczy 3-5 filiżanek dziennie. Przegląd 200 badań naukowych w British Medical Journal wykazał pozytywne efekty picia kawy. Naukowcy udowodnili miedzy innymi mniejsze ryzyko depresji i choroby Alzheimera u osób pijących kawę.

  • Korzystaj z masażu

Masuj i bądź masowany. Bycie masowanym jest tak samo korzystne jak masowanie partnera. Brytyjscy naukowcy w dziedzinie psychologii udowodnili pozytywny wpływ masażu na zdrowie fizyczne i psychiczne. Uczestnicy tych badań raportowali poprawę samopoczucia wtedy kiedy byli masowani przez partnerów, ale również wtedy kiedy sami masowali partnerów.

  • Czytaj

Czytaj dla ciała i ducha. Biblioterapia była studiowana między innymi w uniwersytecie w Göteborgu. Badania na Yale University udowodniły, że ludzie którzy czytają więcej książek żyją dłużej. Naukowcy zapytali 3 635 osób o ich czytelnictwo książek, a następnie obserwowali tę grupę przez 12 lat. Wykazano między innymi, że ci badani którzy czytali najwięcej książek żyli najdłużej.

  • Bywaj w lesie

Japoński sposób wizytowania lasu w celach terapeutycznych nazywa się shinrin-yoku. W Szwecji zarejestrowano w roku 2017 nowe słowo „skogsbad”, dosłownie „kąpanie się w lesie”. Badania naukowe udowodniły efekty przebywania w lesie w postaci: mniejszego poziomu hormonu stresu kortyzolu, mniejszego ciśnienie krwi i większej ilość białych ciałek krwi. A więc terapia lasem zmniejsza negatywne skutki stresu, poprawia odporność immunologiczną a nawet zmniejsza ryzyko nowotworów złośliwych.

Okiem pacjenta

W kolejce do…!

Kolegium redakcyjne „Galicyjskiej Gazety Lekarskiej” podjęło ryzykowną decyzję powierzenia mi przygotowania felietonu, redagowanego z pozycji obiektu doświadczanego praktyką lekarską w szpitalach, poradniach, gabinetach lekarskich, w świetle nowoczesnej e-medycyny oraz praktyk jej usług. Rzecz działa się jeszcze przed wybuchem pandemii, która zmieniła obraz fundamentalnie.

A chciałem napisać, co krótko przytaczam – narażając się Państwu Doktorostwu – że o służebnej roli lekarza raczej się już dzisiaj nie myśli, choć Ministerstwo Edukacji nie wycofało jeszcze „Ludzi bezdomnych” z listy obowiązkowych lektur szkolnych. Niemniej myślałem, że postać Doktora Judyma budzi dzisiaj wśród absolwentów uniwersytetów medycznych raczej politowanie niż poszanowanie.

Tak więc w warunkach pamiętnych jeszcze sprzed trzech miesięcy chciałem napisać o największej zmorze trapiącej polskich pacjentów, których kolejki pod gabinetami są makabreską organizacyjną. Kogo i kiedy poproszą, nie wie nikt. Możesz przyjść pierwszy, a zostaniesz poproszony ostatni. Możesz stać przy drzwiach, mieć bilet na pociąg do Szczecina albo wezwanie do Sądu – o czym uprzedzałeś z pokorą w rejestracji – nic z tego nie wynika. Mijają godziny, żadna  logika nie obowiązuje. Kolejka wrze, ale nie wybucha, bo obiekt naszych emocji, o ile już przyszedł, kryje się za masywnymi drzwiami. A tych strzegą panie w białych fartuchach, które dawniej zwano siostrami, a teraz są magistrami i wszelkie siostrzane uczucia im nie dolegają.

O tym wszystkim, jako żywa ilustracja „chorób współistniejących”, chciałem napisać, ale krajobraz utrwalony latami właśnie uległ zmianie. Pod każdym względem, bez reguł. Jedne szpitale uginają się pod ciężarem pacjentów, drugie świecą pustkami. Całe oddziały zawiesiły działalność wskutek rygorów sanitarnych pandemii, co dotyczy szczególnie boleśnie pacjentów doświadczonych chorobą nowotworową, zawałem czy urazem. Także część przychodni praktycznie, zawiesiła działalność, oczywiście „dla zdrowia” personelu, proponując poradnictwo telefoniczne głuchym telefonem. Zaś gabinety prywatne robią, co chcą i kiedy chcą. W to za ile, nie wynikam.

Oczywiście, pojawiła się też wcale pokaźna, nawet dominująca grupa lekarzy, pielęgniarek, ratowników, którzy próbują ten chaos powstrzymać. Ludzi godnych swego imienia, chlubnie wypełniających swoje powołanie. I to bez żadnych dodatkowych gratyfikacji, a nawet – jak w wypadku ratowników – na pograniczu płacy minimalnej. Należą się im słowa najwyższego szacunku. Nie rozumiem zresztą, czemu jednym przyznaje się symboliczne dodatki, a w drugim, obciążonym zastępstwem, nic się nie przyznaje. Mam tu na myśli tzw. szpitale jednoimienne. Ale to detal, mucha na lepie.

I tak felieton, w zamyśle poświęcony codziennej relacji z lekarzem, postrzeganym okiem pacjenta, wymknął mi się z założonych ram. Jak zresztą wymknęła się, nie tylko mnie, cała otaczająca nas rzeczywistość, rodząc pytanie, czy wrócimy do „normalności”, jak obiecuje premier.

Wrócimy, ale to będzie inna normalność. Natomiast kwestia relacji między pacjentem a lekarzem pozostanie wciąż aktualna. I żadna telemedycyna niczego tu nie zastąpi. Ta relacja od stuleci pozostaje istotą zawodu. I albo się pacjenta szanuje, albo… przykro to napisać, wybrało się niewłaściwy zawód. I na ten aspekt okiem pacjenta chciałem nieśmiało zwrócić uwagę.

Stefan Ciepły, Okiem pacjenta, Galicyjska Gazeta lekarska, Nr 2/2020

Short Guide to Kissing and Cuddling

In today´s hectic world, people often give up on intimacy and find no time to get physically close. However one of the best ways to stay connected with those you love is cuddling in all its forms: hugging, snuggling and kissing.

Power of Touch

Touch is the very first sense we develop when still in our mother´s womb, and also the last one to fade away when we get old. It is absolutely essential for our emotional and physical wellbeing, as it releases special hormones in our bodies that make us feel good, but inhibits stress hormones.

Cuddling Positions

Wrapping your arms around your partner or favourite fourlegged friend and holding tight is an awesome way to relax and be intimate. It is simply a language of love. Surprisingly, men long to snuggle up more than women. There is no right or wrong way to hug, but these common positions may lead you to experience an epic cuddling session.

The spoon is the ultimate cuddling position. The ”big spoon” – often the larger or more dominant partner – wraps their arms tightly around you with their stomach resting against your back. On the other hand, if you want to feel warm and fuzzy but not claustrophobic, you may assume the ”half-spoon” position.

When sleeping is high on your agenda but you still want to stay connected, you and your partner may face opposite directions with your buttocks and lower backs touching – it is called the ”cheek to cheek”. On your both find a comfortable position to sleep and then you put one leg on top of your partner´s leg in ”the leg hug”.

In the ”honeymoon hug”, you and your partner face each other with your limbs entangled. You are so closely entwined that you can smell the morning breath. But it does not matter, as you can´t get enough of each other.

When you feel the need to be reassured, have your partner lie on their back and hold you with your head resting on their chest. It is called the ”sweetheart cradle”. You can also rest your head on your partner´s bum or lap and use it as a pillow – the latter position makes it easy to snatch a kiss or two.

In the ”arm drapper” position, you and your partner are face to face with your arms wrapped around each other. Great if you want to be romantic, but distracting if you want to sleep.

We Should Cuddle More

Cuddling feels good and is also beneficial to your health. It gives more sexual satisfaction and intimacy. It also releases oxytocin – the ”cuddle hormone” – and leaves you feeling loved and connected with your lover or friend. It boosts your immune system and lowers your blood pressure. When you are sick, it will help to relieve pain, and promote natural healing. Thanks to snuggling up, you can communicate emotions such as love, gratitude and sympathy.

Diffrent Kisses

Kissing is one of the most spontaneous and instinctive parts of human nature and can express a myriad of feelings. In the West, a greeting with a kiss, a hug and a handshake is a common sign of affection and camaraderie. A kiss of friendship, passion or a warm salutation can simply be a magical experience.

A hand kiss is often quite formal, with one person kissing the top of another´s hand. It might be a polite greeting ritual among strangers meeting for the first time, or a romantic interlude.

Air-kissing, often seen in old French movies, is a non-romantic, firendly gesture that involves pursing your lips and leaning in but without actually touching the other person´s cheek. It is especially popular among celebrieties. You may also give someone a peck (a simple, light kiss) on their cheek.

In the Eskimo kiss, two people rub their noses against each other in an intimate and affectionate way without touching their lips. It might be a romantic option for those who do not want risk their lips getting stuck together when it is icy outside.

The single-lip kiss is a seductive move involving kissing the person´s bottom lip while they kiss your top lip (or vice-versa). This kiss is a playful tease – a promise of more to come. If you add to this some tongue action, you will end up with a French open-mouth kiss. It is definitely erotic and private, so best kept for the bedroom. Another kiss with the tongue is the lizard, when you stick your tongue in and out of your partner´s mouth at a quick pace. It is for lovers that are hot and heavily into each other.

The bite kiss consists of subtle and playful bites and nibbles on the nose, cheeks, chin and eventually a kiss planted on the partner´s neck. It is deeply sensual and impulsive and reserved for lovers. A variation of it – the vampire kiss – is a deep and passionate kiss on the neck that includes sucking and a bit of biting.

Many parts of the body, such as the forehead, earlobes, chest, nipples, stomach, torso, and feet are also worth kissing, licking and sucking. But remember, what feels good to one person might not feel so great to another, so stay attuned to your partner´s body language.

Now let´s turn to the more curious kisses, like the Spiderman one, featuring Spidey hanging upside down and his sweetheart standing right side up. It is less risky when done horisontally on the couch. But perhaps, the most peculiar one is the socialist fraternal kiss – a special form of greeting between the male communist leaders. It featured a tight squeeze with a series of three kisses on alternate cheeks or even on the mouth.

Kissing Protocol Around the World

Have you ever wondered how to kiss people in different countries? Knowing the international kissing etiquette is very important, as some countries are very demonstrative while others are not. Kissing in the West can be a greeting, a sign of appreciation or acknowledgment of another person. However, in China, India, Thailand and the Middle East, kissing is considered as a sexual expression and is socially unacceptable.

Kissing Traditions

There are many kissing traditions, such as kissing under mistletoe, a plant believed to bring love into the world, during Christmas. The wedding kiss between the bride and groom at the end of the wedding ceremony symbolises the union of their souls. In line with the kissing bench tradition, two people who kiss on a particular bench on a university campus will end up marrying each other. In Scotland, you kiss everyone present in the room when the clock strikes twelve on New Year´s Eve.

Kissing the Blarney stone in the Castle of Blarney is a famous Irish custom. It is believed that anyone who kisses the stone will be given the ”gift of the gab”. Devout Orthodox Christians kiss icons – religious images of Jesus and Saints – to show reverence and ask for God´s forgiveness, while Roman Catholics kneel before the Pope and kiss his gold ring and hand as a sign of respect.

What Are You Waiting for?

So, what are you waitning for? Hug, snuggle, kiss and caress every chance you get. It is good for your body and soul. Unfortunately, you might have to shelve all this smooching for a while because of the coronavirus pandemic. On the other hand, when times are bad, what can be better than staying really close to your loved ones.

Strange Facts About Kissing

  • What keeps babies, toddlers and young children happy and helps them develop faster is being smothered with kisses and hugs by their parents.
  • When you kiss someone, you heart beats faster, more oxygen reaches your brain and your pupils dilate.
  • Kissing for one minute burns 26 calories. So, go ahead and enjoy the chocolate cake, but make up for it later with a kissing session with your partner.
  • The average person spends two weeks of their life kissing.
  • Your lips are 100 times more sensitive than the tips of your fingers.

Short Guide to Kissing and Cuddling by Beata Rostworowska, English Matters 83/2020.

Minimalizm, czyli z umiarem przez życie

Z jednej strony żyjemy w kulturze przesytu, z drugiej – coraz wyraźniej zauważamy potrzebę redukcji nadmiaru, który nas otacza. Od czego zacząć, by odnaleźć spokój i zadowolenie w minimalistycznym podejściu do życia?

W ostatnim czasie wyprowadziłam się z wielkiego miasta na wieś. Mam swój niewielki ogródek, zaczynam uprawiać gleboterapię. Zastanawiam się, czy na rabatce przy tarasie lepiej zadomowi się lawenda czy kocimiętka, czytam o roślinach, studiuję botaniczne poradniki. Ograniczyłam też mocno bycie online. Wolę spędzić czas z synem na świeżym powietrzu, bawiąc się w błocie czy jeżdżąc rowerem, niż być w ciągłym połączeniu z siecią, scrollując media społecznościowe. Zrezygnowałam z kilku projektów zawodowych. Pozostawiłam to, co ważne, spójne z moimi wartościami i może pomóc innym. Tę moją małą życiową rewolucję zapoczątkowały książki o minimalizmie i esencjalizmie, których rekomendację znajdziecie w tekście.

Religia konsumpcjonizmu a przewartościowanie

Grudzień to niewątpliwie czas konsumpcjonizmu. Czas bez umiaru, gdy zakupy triumfują. Klimat ten podsycają marketingowcy, wmawiając nam kolejne potrzeby. Agnieszka Krzyżanowska, autorka polskiej książki o esencjalizmie Prosto i uważnie na co dzień. Wybierz najlepsze, z reszty zrezygnuj, tak komentuje ten przymus kupowania: „Żyjemy w kulturze braku, wmawia się nam nieustannie, że czegoś nie mamy, że jesteśmy nie na czasie. Paradoksalnie prowadzi to do dyktatury nadmiaru. Według analityków trendów w kwestii konsumpcji doszliśmy do ściany. Nie jesteśmy już w stanie kupić tego, co się nam proponuje. To nawet nie jest kwestia nadmiaru, to absurd przesytu”.

Jednocześnie coraz wyraźniej dostrzegamy odmienny trend. Obserwujemy ludzi zmęczonych nadmiarem, którzy postanawiają zredukować swój stan posiadania. Powrót na łono przyrody zamiast betonowej rzeczywistości miasta, redukcja zamiast kolekcjonowania rzeczy, pomniejszenie listy zadań zamiast pracoholizmu i wyścigu szczurów, wolno zamiast szybko. Takie przewartościowanie dokonuje się ostatnio na naszych oczach. Zmęczeni kapitalistycznym pędem tęsknimy do pierwotnych wartości, za cenę świętego spokoju jesteśmy w stanie poświęcić nawet przyrastające zera na koncie. Minimalizm i pokrewne mu podejścia, takie jak esencjalizm, slow life, zero waste, coraz wyraźniej w nas rezonują. Dają ukojenie i odpuszczenie. Już nikogo nie dziwi, że znajomy rzuca bezpieczny etat w korporacji i uruchamia swój mały pasjo-biznes, zadeklarowany mieszczuch zakłada agroturystykę na Mazurach. A koleżanka – dotąd polująca na wyprzedażach w galeriach – zaczyna ubierać się w second-handach.

Moda czy konieczność?

Jeździmy na wyjazdy w duchu slow, segregujemy śmieci, rezygnujemy z fast fashion na rzecz ciuchów z drugiej ręki, medytujemy i uprawiamy jogę, jemy roślinnie, protestujemy przeciwko wycince lasów, usuwamy nadmiar rzeczy z naszego otoczenia. Coraz bardziej świadomi zagrożeń płynących z kapitalistycznej machiny. Planeta tego potrzebuje, człowiek tego potrzebuje – przebodźcowany, zmęczony faktem, że jest obiektem coraz bardziej wyrafinowanych zabiegów marketingowych. Czy to nie jest swego rodzaju eskapizm? Ucieczka od nadmiaru bodźców, z którymi współczesny umysł sobie nie radzi? Jeśli nawet, to moda zdecydowanie bardziej humanitarna niż królujący do niedawna trend dążenia do sukcesu, przepracowania, bycia ciągle zajętym i podłączonym do sieci, zaśmiecania planety coraz to nowymi gadżetami.

Higiena psychiczna

Minimalizm idzie w parze nie tylko z dbaniem o ekologię, ale także z troską o siebie i własną psychikę. Bo czy nadmiar (pracy, bodźców, rzeczy, trudnych relacji) nie jest odpowiedzialny za nasz codzienny stres i złe samopoczucie? Nadmiar pracy łatwo może wpędzić w pracoholizm lub wypalenie zawodowe. Nadmiar wyniszczających relacji może przyczynić się do depresji. Nadmiar przedmiotów, o które trzeba dbać, sprzątać, ubezpieczać, troszczyć się, rodzi w nas stres i nadmierne przywiązanie do rzeczy. Minimalizm pomaga oczyścić z nadmiaru swoje otoczenie i przewietrzyć głowę.

Czym tak naprawdę jest? Dla każdego jest czymś innym. Każdy definiuje go po swojemu i adaptuje do tych dziedzin życia, które najbardziej wymagają uporządkowania. Dla niektórych minimalizmem będzie zrewidowanie swojej garderoby, dla innych to prostota i oszczędność dodatków w urządzaniu wnętrz. Ktoś powie, że minimalizm to dla niego uwolnienie od niszczących relacji. Tak naprawdę minimalizm to narzędzie, które pomaga nam uprościć życie na rozmaitych płaszczyznach. Powiem więcej – dla mnie minimalizm to narzędzie autoterapeutyczne. Gdy zrozumiałam, że można tę filozofię przełożyć na życie duchowe, podejście do pracy i do relacji, olśniło mnie. Przecież orężem minimalizmu można walczyć ze stresem dnia codziennego, redukując nadmiar bodźców, porządkując rzeczywistość wokół siebie. Możemy uszczuplić listę kontaktów z toksycznymi ludźmi w naszym otoczeniu. Możemy zredukować projekty zawodowe do tych najbardziej wartościowych i satysfakcjonujących.

Dąż do esencji

Esencjalizm to filozofia bliska minimalizmowi, jednak akcent jest tu położony na unikanie wielozadaniowości i stanu bycia wiecznie zajętym. Jako alternatywę esencjalista proponuje robienie mniej, ale lepiej. Wygórowane potrzeby konsumpcyjne sprawiają, że pracujemy coraz więcej i sami siebie wpędzamy w spiralę zarabiania i wydawania pieniędzy na rzeczy, których nie potrzebujemy.

Esencjalizmem rządzi prawo redukowania zadań zawodowych w duchu wyznawanych wartości. To trochę jak znaleźć swoje maksimum w minimum, skupić się na jednej rzeczy, która przynosi nam największą satysfakcję. Esencjalista to osoba, która mówi „nie”. Nie chodzi tu o nieco spowszechniałą już asertywność. Greg McKeown sporo uwagi poświęca temu, że współczesny świat wymaga od nas ciągłego mówienia „tak”. Reklamy krzyczą do nas: „Chcesz mieć piękne włosy? Wypróbuj szampon z super nowatorską formułą”, „Chcesz by Twoje dziecko dobrze się rozwijało i ćwiczyło kreatywność? Kup mu siedemnastą zabawkę, podobna do kilku poprzednich”. Jesteśmy przyzwyczajeni do odpowiadania „tak”, bo uczą nas tego wytrwale spece od marketingu. Świat reklamy kreuje kolejne nowe potrzeby i problemy, na które rozwiązaniem jest zakup danego produktu. Powściągliwość wobec nowych propozycji, które oferuje nam świat, jest zdaniem esencjalistów jedną z najważniejszych umiejętności człowieka XXI wieku. Georg McKeown w książce mniej ale lepiej pisze: „Oczywiście nie chodzi o to, żeby automatycznie odrzucać wszelkie prośby. Trzeba odrzucać rzeczy nieistotne, żeby móc zgadzać się na to co naprawdę ważne. Tajemnica sukcesu polega na częstym i uprzejmym odrzucaniu wszystkiego, co nie jest naprawdę istotne”.

Zasada Pareto

Greg McKeown pisze o znanej ekonomicznej zasadzie Pareto, którą z łatwością można przełożyć na nasze codzienne wybory. Reguła ta mówi, że dwadzieścia procent naszych działań generuje osiemdziesiąt  procent rezultatu. Zdaniem McKeowna powinniśmy skupić się na tych dwudziestu procentach, które mają dla nas najwyższy priorytet i są zgodne z naszymi wartościami, a z reszty zrezygnować.

I tak średnio dwadzieścia procent klientów przynosi firmom osiemdziesiąt procent zysku, przez osiemdziesiąt procent czasu nosimy dwadzieścia procent ubrań ze swojej szafy, dwadzieścia procent działań zawodowych generuje osiemdziesiąt procent naszego dochodu. Zaskakujące? Dla mnie było to dość dużym odkryciem i postanowiłam poszukać swojego Pareto w różnych obszarach życia. Okazało się że spokojnie mogę zrezygnować z niektórych ubrań w szafie, oddając je komuś innemu. Mogę odpuścić sobie niektóre działania zawodowe. Usunąć newsfeed z Facebooka, zostawiając tylko opcję kontaktu z innymi poprzez Messenger (zrobiłam to poprzez aplikację Kill Newsfeed – polecam wszystkim sfrustrowanym nadmiarem reklam na Facebooku). Może Wy też wybierzecie się na wycieczkę w poszukiwaniu złotego Gralla Pareto?

Nieustający wyścig

Podobnym odkryciem jest książka McKeowna o esencjalizmie, była dla mnie Sztuka leniuchowania. O szczęściu nicnierobienia Ulricha Schnabla. To lektura o odpuszczaniu sobie, która warto mieć w swojej biblioteczce, jeśli interesujecie się ruchem slow life. Oto wycinek z niej „Wszechobecne uczucie zagonienia w dużej mierze wynika z nieustannego poszukiwania oraz niezdolności do zadowolenia się aktualnym stanem posiadania. Dlatego tacy filozofowie jak Epikur, jak również nauczyciele buddyjscy, zawsze podkreślali, że droga do szczęścia polega raczej na wyzbyciu się pragnień niż na ich spełnianiu. W przeciwnym razie nieustannie poganiani przez poziom naszej dopaminy i przez ciągle nowe zachcianki nigdy nie zaznamy spokoju”.

Schnabel opisuje bolesny syndrom naszych czasów i przekaz, który otrzymujemy już na poziomie podstawowej edukacji. Kto nie jest wiecznie zagoniony i zajęty, nic nie osiągnie. Człowiek sukcesu to ten, który wciąż nie ma na nic czasu. Taki wzorzec realizują najmłodsi. Zamiast pozostawić dzieciom czas na swobodną zabawę, niespieszne eksplorowanie świata, my dorośli czujemy przymus nieustannego podsuwania im zajęć dodatkowych i kół zainteresowań. A przecież nuda jest dla najmłodszych niezwykle twórcza. To dzięki niej uruchamia się nieokiełznana dziecięca wyobraźnia. To ona potrafi zamienić zwykły kawałek kartonu w kosmiczną rakietę, a starą miskę w piracki statek. Pamiętajmy, że już w dorosłym życiu mogą nie znaleźć czasu na zwykłe nicnierobienie, pochłonięci przez obowiązki studenckie, zawodowe i rodzinne.

Korzyści z prostoty

Jeśli jeszcze zastanawiasz się, czy wejść na ścieżkę prostoty i poeksperymentować z minimalizmem, przeczytaj, jakie korzyści z niego płynące zebrał Micheal Ofei, autor jednego z najbardziej popularnych blogów poświęconych minimalizmowi:

  1. Minimalizm zmienia sposób, w jaki spostrzegasz sukces.
  2. Przestajesz martwić się tym, jak jesteś postrzegany przez innych.
  3. Minimalizm pozwala wydawać Ci mniej.
  4. Minimalizm przyczynia się do większej dbałości o środowisko / less waste.
  5. Minimalizm jest piękny w swojej prostej estetyce.

Dopisałabym do tego zestawu także kilka osobistych refleksji na temat zmian, które zaszły w moim życiu pod wpływem minimalizmu. Jednocześnie zaznaczam, że nie jestem minimalistką w pełnym tego słowa znaczeniu. Raczej określiłabym się jako miłośniczkę prostoty. Nadal zdarzają mi się słabości, zachcianki, grzechy konsumpcjonizmu. Ale bardziej niż cel liczy się dla mnie droga. A więc:

  1. Nauczyłam się odpoczywać, dałam sobie przyzwolenie na relaks.
  2. Przekonałam się, że wypoczęty umysł świetnie zapobiega stanom przygnębienia i zwątpienia.
  3. Uczę się od mojego syna radości z prostych rzeczy i zachwytu nad światem.
  4. Porządkując przestrzeń wokół siebie, czuję, że taki sam porządek zaczyna panować w moich myślach.
  5. Nauczyłem się odmawiać propozycjom zawodowym, które z jakichś powodów mi nie odpowiadają.
  6. Smakuje mi niesamowicie prosta, roślinna kuchnia.
  7. Doceniam proste przyjemności, ostatnio jest to możliwość oglądania gwiazd nocą z mojego tarasu.

Może Ty tez zechcesz dopisać do listy swoją historię upraszczania?

Marta Nowakowska, Trening Psychologiczny, Charaktery nr 12/2020-1/2021. Psycholog i trener umiejętności psychospołecznych. Wykłada na Collegium Da Vinci w Poznaniu. Współpracuje jako psycholog z Akademią Dobrej Edukacji oraz portalem: opsychologii.pl

Ćwiczenie 1

Minimalizowanie

Poniżej znajdziesz kilka płaszczyzn życia, które można przefiltrować przez narzędzia minimalizmu. Zastanów się i zaznacz, które z nich wymagają uporządkowania w Twoim życiu? W których sferach chcesz pozbyć się nadmiaru?

  1. Szafa

Zredukowanie garderoby czy stworzenie tzw. szafy kapsułowej (mamy kilkanaście zestawów, które możemy dowolnie miksować i które dobrze się ze sobą łączą) pomaga zaoszczędzić nie tylko czas. Ułatwia codzienne wybory, przyczynia się do kupowania mniejszej ilości ubrań i niepoddawania się pokusom zakupowym.

  • Dom, gruntowne porządki

Nie jest odkryciem, że porządek wokół nas skutkuje większym ładem myśli i spokojem psychicznym.

  • Relacje z innymi

Czy są relacje, w których czujesz się wypalony? Które wnoszą do Twojego życia więcej niepokoju niż wsparcia? Esencjalizm uczy mówienia „nie” takim toksycznym związkom z innymi.

  • Korzystanie z mediów społecznościowych i internetu

Czy czujesz, że spędzasz w sieci nadmiar czasu?

  • Projekty zawodowe

Czy są takie, z którymi chciałbyś się pożegnać lub zastąpić innymi, bardziej spójnymi z Tobą? Pomyśl o redukcji i – zamiast łapać wiele srok za ogon – skup się na jednej lub kilku rzeczach, które prowadzą Cię do satysfakcjonujących rezultatów i rozwoju w tych dziedzinach, w jakich się spełniasz.

  • Transport

Chcesz minimalizować swój wkład w zanieczyszczanie środowiska? Przesiądź się na rower, chodź piechotą, spaceruj. Kiedy możesz, ogranicz używanie auta z korzyścią dla swojego zdrowia i planety.

Ćwiczenie 2

Jak zostać esencjalistą?

Poniżej praktyczne wskazówki, jak wprowadzić esencjalizm do swojego życia, inspirowane lekturą Esencjalisty. Zastanów się, które z nich warto wprowadzić do Twojego życia.

  1. Skup się na rzeczach, które rzeczywiście prowadzą Cię do rezultatów.
  2. Unikaj rozproszenia, dąż do esencji.
  3. Naucz się odmawiać propozycjom, które nie prowadzą Cię do żadnego celu.
  4. Zlikwiduj szum informacyjny wokół siebie. Zrób porządek w e-mailach, social mediach, usuń zbędne newslettery i inne rozpraszacze.
  5. Unikaj pokus zakupowych, omijaj centra handlowe.
  6. Doceń to, co już masz.
  7. Kolekcjonuj przeżycia, a nie rzeczy.
  8. Kolekcjonuj się, czy dany zakup jest potrzebą, czy tylko zachcianką.
  9. Doceń prostotę w każdym aspekcie życia (proste gotowanie, proste wnętrza, proste przyjemności np. kontakt z naturą).

Ćwiczenie 3

Znajdź swoje Pareto

Zamiast łapać wiele srok za ogon, zaczynać wiele rzeczy, po czym ich nie kończyć, spróbuj znaleźć swoje Pareto. Zastanów się, z czego mógłbyś zrezygnować, zyskując więcej czasu i spokoju.

  1. Pareto zawodowe

Wymień działania zawodowe, które Cię satysfakcjonują, przynoszą zyski i rozwój. W których czujesz, że dobrze wykorzystujesz swój czas i energię.

Zastanów się nad tym, z których działań zawodowych chciałbyś zrezygnować z które chciałbyś ograniczyć, na przykład ciągłe odpisywanie na e-maile.

  • Pareto czasu wolnego

Wypunktuj zajęcia podczas czasu wolnego, które lubisz, które przynoszą Ci radość lub są spełnieniem Twojej, np. zabawa z dzieckiem, szycie na maszynie, dekorowanie wnętrz.

Zastanów się, które zajęcia marnotrawią Twój czas, np. przeglądanie mediów społecznościowych, oglądanie telewizji.

  • Pareto relacji

Wymień relacje, które dają Ci spełnienie i wsparcie, są dla Ciebie paliwem napędowym oraz motywacją do działania.

Zastanów się z których relacji chciałbyś zrezygnować, które Cię uwierają, ranią lub tkwisz w nich z przyzwyczajenia.

Nadużywanie marihuany

Definicja

Szkodliwe efekty używania rośliny z rodzaju konopii indyjskich (Cannabis).

Marihuana oddziałowuje na psychikę człowieka i powoduje tzw. ”haj” lub uczucie ”skamienienia”.

Zawiera substancje psychoaktywne stosowane w celach rekreacyjnych i leczniczych.

Marihuana głównie przyjmowana jest drogą wziewną – palona w skrętach lub fajkach wodnych.

Efekty doświadczane po spożyciu marihuany

Efekty doświadczane po spożyciu marihuany są indywidualne i zależne od ilości, rodzaju oraz jakości surowca, sposobu przyjmowania a także genów, organizmu czy ogólnej sytuacji.

Najczęstsze efekty doświadczane po spożyciu marihuany:

  • euforia, polepszenie nastroju,
  • relaksacja, zaburzenia motoryczne,
  • osłabienie koncentracji,
  • zaburzenia percepcji czasu.,
  • zaniki pamieci krótkotrwałej,
  • dysforia, halucynacje,
  • wzrost apetytu
  • obniżone możliwości intelektualne w szkole i na studiach.
  • psychoza, paranoja, urojenia, lęki, panika.

Długotrwałe używanie marihuany prowadzi do uzależnienia. Potencjał uzależnienia od marihuany jest niższy od alkoholu, który uważany jest za twardy narkotyk.

Rozpowszechnienie nadużywania marihuany

Nadużywanie marihuany jest najczęstsze w grupie wiekowej od 16 do 34 roku życia. W tych grupach wiekowych 10% meżczyzn oraz 5% kobiet używało marihuany w ostatnim roku.

W raporcie Biura Narodow Zjednoczonych ds Narkotykow i Przestępczości szacuje sie że 2,9% – 4,3% światowej populacji w wieku 15-64 lat uzywało marihuany. Przy czym w Ameryce Północnej odsetek ten oszacowano na 9,9%  a w Europie zachodniej i Środkowej na około 7,7%.

Diagnostyka

Metabolity marihuany wykrywane są we krwi przez 12 godzin po spożyciu dawki marihuany. Natomiast w moczu można wykryć metabolity marihuany   do kilku dni a nawet tygodni w zależności od częstotliwości spożycia marihuany.

Aspekty religijne

Wyznawców islamu obowiązuje nałożony przez Proroka Mahometa kategoryczny zakaz spożywania alkoholu. Wyparta używka została zastąpiona przez tytoń i marihuanę. W niektórych lokalach na wschodzie do dziś spotkać możemy tubylców delektująych się sziszą – tradycyjną fajką wodną zawierającą tytoń, czasami z domieszką konopi.

Według wierzeń hinduskich Bóg Śiwa miał przynieść marihuanę z Himalajów dla ludzkiego wyzwolenia i rozrywki. Kryszna stwierdza, że marihuana jest zielem leczniczym. W Indiach od tysięcy lat mistycy i asceci, oddający cześć Śiwie wykorzystują marihuanę do medytacji.

Aspekty prawne

Amerykańska Akademia Lekarzy rodzinnych sprzeciwia sie używaniu marihuany z wyjątkiem wskazań medycznych i pod kontrolą lekarza.

W niektórych krajach marihuana została zdepenalizowana, dozwolone jest posiadanie niewielkich ilości.

Większość krajów Europy Wschodniej oraz kraje skandynawskie  są aktualnie jedynymi krajami w UE, w których posiadanie marihuany jest przestępstwem zagrożonym więzieniem.

Istnieje zwiekszone ryzyko udziału w wypadkach pojazdów mechanicznych ponieważ marihuana zmienia ocene upływu czasu i utrudnia podejmowanie decyzji związanych z zachowaniem się na drodze. Pojawiają się też zaburzenia koncentracji i postrzegania. Są też badania które zaprzeczają tezie, że palenie marihuany ma istotny wplyw na zdolność do prowadzenia smaochodów lub sugerują, że jest on zdecydowanie mniejszy niż picie alkoholu.

Leczenie

Najskuteczniejsza jest psychoterapia. Nie ma leków pomagających w leczeniu uzaleznienia od marihuany. Natomiast można pomóc pacjentowi farmakoterapią, w przypadku dolegliwości związanych z abstynencją.