Hem » Okategoriserade » Katar sienny

Katar sienny

Alergia (uczulenie, nadwrażliwość) – patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na oddziaływanie różnych obcych substancji, zwanych alergenami.

Termin alergia został użyty pierwotnie przez Clemensa Petera von Pirqueta, wiedeńskiego pediatrę i naukowca w 1906 roku. Oznacza on dosłownie odmienną reakcję (gr. allos – inny + ergos – reakcja).

Alergia polega na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem doprowadzają do uwolnienia mediatorów stanu zapalnego, głównie histaminy.

Można być alergicznym przeciwko różnym alergenom, które dostają się do organizmu człowieka:

  • droga pokarmowa z pożywieniem,
  • drogami oddechowymi z powietrzem wdychanym,
  • przez kontakt ze śluzówkami nosa lub oczu,
  • przez kontakt ze skórą.

Czynnik środowiskowy wywołujący alergię sam w sobie zazwyczaj nie jest dla organizmu szkodliwy.

Do najpowszechniejszych schorzeń na tle alergicznym należy katar sienny, astma, alergia pokarmowa, egzema.

Alergia może objawiać się łagodnie, jak w przypadku kataru czy łzawienia, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny i śmierć.

Objawy alergiczne są najbardziej nasilone u dzieci młodzieży. Z wiekiem nasilenie objawów alergii maleje.

Epidemiologia

Na katar sienny cierpi 20% populacji. Przyczyną pyłkowicy są: na wiosnę pyłki brzozy, w lecie pyłki traw, a późnym latem pyłki bylicy. Pyłki dokuczają szczególnie kiedy pogoda jest ciepła i wietrzna. Mniejsze nasilenie objawów kataru siennego obserwujemy w dni, kiedy pogoda jest deszczowa a powietrze chłodniejsze.

Choroby alergiczne występują często w krajach cywilizowanych. Najczęstsza jest pyłkowica odnotowana u około 20% populacji. 10% ludzi ma alergię na koty. Astma oskrzelowa występuje u 5–8% populacji.

Objawy alergiczne są najbardziej nasilone u dzieci młodzieży. Z wiekiem nasilenie objawów alergii maleje.

Antygeny wywołujące alergię

Do antygenów najczęściej wywołujących alergię należą:

  • Pyłki roślinne (odpowiedzialne za występowanie kataru siennego) : leszczyna, olcha, wiąz, buk, brzoza, topola, dąb, wierzba, jesion, grab, bez czarny, lipa drobnolistna, trawy, babka lancetowata, pokrzywa, komosa, szczaw, bylica;
  • Produkty spożywcze : orzechy, migdały, ziarno sezamu, ryby i inne owoce morza, białko jaj, soja, mleko, rośliny strączkowe, kukurydza, zboża (gluten), czekolada, owoce (np. truskawki, cytrusy), przyprawy;
  • Zwierzęta: sierść – głównie kota, ale również sierść psa, konia i innych zwierząt futerkowych;
  • Roztocze kurzu domowego, zarodniki pleśni;
  • Jad owadów, np. jad pszczół;

Objawy kataru siennego

  • nos – obrzmienie śluzówki, nieżytu nosa, a w związku ze swędzeniem częste pocieranie nosa, wodnista wydzielina z nosa i towarzyszące temu napady kichania, zatkany nos;
  • oczy – izolowane alergiczne zapalenie spojówek, zaczerwienienie, swędzenie, pieczenie, łzawienie.

Objawy te występują u alergików, przeważnie w okresie kwitnienia roślin (od lutego do sierpnia), gdyż okresy pylenia roślin mają bezpośredni wpływ na sezonowość występowania objawów. Sezony pylenia roślin są dostępne w opracowywanych przez stacje monitoringu aerobiologicznego kalendarzach pylenia roślin.

Sezonowy alergiczny nieżyt nosa jest jedną z najczęściej występujących chorób w krajach wysokorozwiniętych. Katar sienny wpływa na obniżenie jakości życia ze względu na objawy ze strony układu oddechowego i narządu wzroku, jak też zaburzenia snu, ogólne przemęczenie, problemy z koncentracją.

Katar sienny oprócz objawów miejscowych w postaci kataru nosa charakteryzuje się również objawami ogólnymi: uczucie zmęczenia, spowolnienie, ból głowy. Alergicznemu nieżytowi nosa może towarzyszyć astma lub wyprysk skórny (egzema). Katar sienny występuje zwykle wspólnie z alergicznym zapaleniem spojówek. Alergiczny nieżyt nosa bez alergicznego zapalenia spojówek może występować w przypadku alergii na roztocze kurzu

Diagnostyka

W rozpoznaniu alergii ważną rolę odgrywa dobrze przeprowadzony wywiad. Istotne jest stwierdzenie korelacji między narażeniem na alergeny a obecnością objawów.

Napad kichania, wycieku z nosa, łzawienia i swędzenia spojówek w słoneczny dzień – wskazują na katar sienny.

Nocny napad kaszlu, duszności, świszczącego oddechu u młodej osoby – to symptomy astmy.

Zaczerwienienie skóry, świąd i bąble po zjedzeniu truskawek czy orzeszków ziemnych – to prawdopodobnie alergia pokarmowa.

Bolesny obrzęk skóry, nasilona pokrzywka po użądleniu osy – również sugerują reakcję alergiczną.

Ustalenie prawdopodobnego czynnika alergicznego na podstawie wywiadu potwierdzane jest dalszymi badaniami, takimi jak na przykład badania serologiczne (RAST).

Z badań dodatkowych najpowszechniej stosowane są testy skórne, polegające na wprowadzeniu do skóry lub nałożeniu na nią alergenów w bardzo niskim stężeniu.

Leczenie alergii

Najlepszą metodą terapeutyczną w przypadku alergii jest unikanie kontaktu z czynnikami alergizującymi.

Nie zawsze jest to jednak możliwe, dlatego często konieczne jest stosowanie farmakoterapii lub przeprowadzenie swoistej immunoterapii.

Jak postępować w przypadku alergii?

  1. Dbać o właściwie przechowywanie ubrania w domu, żeby nie rozprzestrzeniać pyłków w domu.
  2. Koniecznie myć włosy wieczorem prze pójściem do lóżka, żeby zmyć pyłki, które zatrzymują się we włosach.
  3. Zamykać drzwi i okna zwłaszcza w ciągu dnia. Unikać wieszania prania na wolnym powietrzu.
  4. Trenować w domu, zwłaszcza kiedy ilość pyłków w powietrzu jest wysoka. Na wolnym powietrzu w okresie pylenia można trenować rano, kiedy pyłki wiąże rosa.
  5. Przyjmować leki przeciwalergiczne na 3 tygodnie przed rozpoczęciem sezonu pylenia.
  6. Nie wnosić do domu roślin, które są w trakcie pylenia.
  7. Nie przebywać na świeżo skoszonym trawniku.

W leczeniu alergii najczęściej stosowane są przeciwhistaminowe leki doustne. Apteki oferują również różne przeciwalergiczne krople do oczu i spraye do nosa.

Glikokortykosteroidy to bardzo skuteczne leki stosowane w schorzeniach o podłożu alergicznym – stosowane zarówno doustnie, jak również w postaci wziewnej, donosowej lub kremów.

Osoby cierpiące na poważne odczyny alergiczne z ryzykiem wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego powinny nosić ze sobą strzykawki z adrenaliną, która jest lekiem pierwszego rzutu w anafilaksji.

Immunoterapia swoistym antygenem (potocznie zwana odczulaniem), wywołującym u chorego reakcje alergiczne, jest jedną z metod leczniczych, prowadzących do zmniejszenia nasilenia lub całkowitego ustąpienia objawów uczuleniowych. Zasadą terapii jest systematyczne podawanie (najczęściej podskórne) wzrastających dawek antygenu. Immunoterapię stosuje się w leczeniu alergicznego nieżytu nosa i spojówek, astmy atopowej, a także alergii na jad owadów błonkoskrzydłych.

Kommentera

Fyll i dina uppgifter nedan eller klicka på en ikon för att logga in:

WordPress.com-logga

Du kommenterar med ditt WordPress.com-konto. Logga ut /  Ändra )

Google-foto

Du kommenterar med ditt Google-konto. Logga ut /  Ändra )

Twitter-bild

Du kommenterar med ditt Twitter-konto. Logga ut /  Ändra )

Facebook-foto

Du kommenterar med ditt Facebook-konto. Logga ut /  Ändra )

Ansluter till %s