Hem » Okategoriserade » Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry  zwane wypryskiem atopowym, wypryskiem alergicznym, alergicznym zapaleniem skóry, a niegdyś świerzbiączką (łac. prurigo). W dermatologii i alergologii określane jako przewlekła, zapalna dermatoza – przebiegająca z okresami zaostrzeń i remisji choroba skóry,      której towarzyszy uporczywy i nawrotowy świąd oraz zliszajowacenie skóry.

Atopowe zapalenie skóry debiutuje w dzieciństwie i dlatego czasami jest nazywane egzema dziecięcą.

Jest to przypadłość zaliczana do atopowych chorób skóry, wywołana genetycznie uwarunkowaną nieprawidłową reakcją immunologiczną (nadmierna reaktywność komórek Langerhansa, związana z nieprawidłową odpowiedzią odpornościową na małe dawki antygenów, w wyniku której dochodzi do nadmiernego wytwarzania przeciwciał IgE skierowanych głównie przeciwko tym alergenom).

Niektórzy zaliczają atopowe zapalenie skóry do chorób psychosomatycznych. Schorzenie dotyka od 0,25 do 20% populacji. Początek rozwoju atopowego zapalenia skóry przypada zwykle między 3 a 6 miesiącem życia. U ok. 40% dzieci choroba ustępuje z wiekiem. U pozostałych chorych zdarzają się nawroty w wieku dorosłym. Ze względu na wrodzony charakter schorzenia może ono trwać wiele lat bądź nawet całe życie.

Występuje u 5-30 % dzieci w wieku szkolnym oraz u 2-10 % dorosłej populacji tak samo często wśród kobiet i mężczyzn. U 80% dzieci z egzema objawy są lekkie a u 5 % ciężkie.

Atopowe zapalenie skóry to choroba przewlekła przebiegającą ze świądem i towarzyszącymi chorobami alergicznymi takimi jak astma i alergiczny nieżyt nosa.

Często inni członkowie rodziny maja atopowe zapalenie skóry, astmę lub alergiczny nieżyt nosa.

Przyczyny choroby

Znaczącą rolę w rozwoju atopii odgrywają skłonności genetyczne. Ryzyko wystąpienia atopowego zapalenia skory u bliźniąt jednojajowych wynosi 70%,  a u dwujajowych między 20% a 30%. Atopowe zapalenie skóry stwierdzone      u obojga rodziców daje 70% szans na ponowienie choroby u dzieci, natomiast diagnoza atopowego zapalenia skóry u matki lub ojca podnosi ryzyko zachorowania u potomków do 30%. Ryzyko wystąpienia choroby u dzieci, których żaden z rodziców nie jest dotknięty chorobą atopową waha się w granicach od 5 do 15%.

Skóra chorego pod wpływem alergenów – substancji drażniących (mydło, rozpuszczalniki), alergenów wziewnych lub kontaktowych (roztocze, sierść)   lub pewnych pokarmów (jajka, mleko, białko pszenicy, czekolada, truskawki), traci barierę ochronną zbudowaną z lipidów (tzw. płaszcz lipidowy) i pada ofiarą innych szkodliwych substancji pochodzenia zewnętrznego.

Objawy i przebieg

Niemal u wszystkich chorych objawy zaczynają się w pierwszym roku życia od wysypki na policzkach. Wysypka następnie obejmuje inne rejony ciała (szyja, klatka piersiowa, brzuch oraz skóra pod pampersem, zewnętrzne części ramion i nóg). Egzema wywołuje świąd szczególnie uciążliwy w nocy dlatego dzieci dotknięte tym schorzeniem mogą być rozdrażnione i śpią z reguły źle.

U dzieci w wieku od 2 do 12 lat egzema umiejscowiona jest symetrycznie w zgięciach łokciowych i kolanowych oraz wokół nadgarstków i na dłoniach.

U nastolatków i dorosłych egzema w dalszym ciągu występuje w zgięciach łokciowych i kolanowych ale także na dłoniach, szyi i twarzy. Na twarzy egzema umiejscawia się głównie wokół ust, w okolicach brwi, czoła i na skórze owłosionej głowy.

Głównymi objawami atopowego zapalenia skóry są zaczerwienienie i suchość skóry, jej swędzenie, łuszczenie się i skłonność do nawrotowych zakażeń bakteryjnych. W 100% przypadków atopowego zapalenia skory jest sprzężone z lichenizacją (pogrubieniem) naskórka („skóra słonia”). Zmiany najczęściej lokalizują się na zgięciach łokciowych i kolanowych, na twarzy i szyi, ale mogą obejmować całe ciało (erytrodermia).

W obrazie klinicznym atopowego zapalenia skory wyróżnia się trzy fazy choroby:

  • niemowlęcą (do 2. r. ż.) – ze zmianami wysiękowymi i strupami zlokalizowanymi na twarzy, owłosionej skórze głowy, kończynach i tułowiu;
  • dziecięcą (od 3 do 11 r. ż.) – ze zmianami zlokalizowanymi na zgięciach łokciowych i podkolanowych, karku oraz nadgarstkach. Możliwe jest wystąpienie zmian typu łupież białawy oraz złuszczającego zapalenia czerwieni wargowej z pęknięciami w kącikach ust;
  • młodzieżową/osób dorosłych (od 12 do 23 r. ż.; niekiedy dłużej) – o lokalizacji podobnej, jak w zmianach dziecięcych, z dodatkowym – częstym – wystąpieniem zmian skórnych na powierzchni grzbietowej rąk. Może dojść też do pobrużdżenia i pogrubienia skóry. Czasami na ramionach występują zmiany skórne określane mianem keratosis pilaris

Nie każdy pacjent musi przechodzić przez wszystkie fazy choroby. Atopowe zapalenie skory może wystąpić we wczesnym dzieciństwie lub w późniejszym okresie rozwoju. Cechą wspólną dla wszystkich faz występowania choroby jest uporczywy świąd.

W przebiegu choroby ma znaczenie stres emocjonalny, który sam nie jest bezpośrednią przyczyną objawów, ale poprzez wpływ układu nerwowego może stać się czynnikiem wyzwalającym objawy u osoby chorej.

Atopowemu zapaleniu skóry często towarzyszą również inne schorzenia atopowe: astma oskrzelowa, sezonowy lub przewlekły katar sienny oraz alergiczne zapalenie spojówek.

Skóra zmieniona egzema jest słabą barierą dla bakterii dlatego częstą komplikacją jest infekcja bakteryjna lub grzybicza skóry zmienionej egzemą.

Rozpoznanie i diagnoza

Obligatoryjnym kryterium do rozpoznania atopowego zapalenia skóry jest świąd skóry.

Do rozpoznania są konieczne minimum 3 kryteria spośród 4 :

  1. Egzema w zgięciach łokciowych i kolanowych;
  2. Jednocześnie występująca astma lub katar sienny;
  3. Sucha skóra;
  4. Debiut choroby przed 2 rokiem życia;
  5. Widoczny dermatit w zgięciach łokciowych, na policzkach, na czole i zewnętrznych częściach ramion i nóg u dzieci poniżej 4 roku życia.

Diagnoza egzemy jest prawie pewna w przypadku kiedy :

  • pacjent miał egzemę w typowej dla tej choroby lokalizacji,
  • pacjent ma astmę lub alergie na pyłki,
  • pacjent ma sucha skórę,
  • pacjent miał wysypkę przed 2 rokiem życia.

 

Pogorszenie egzemy występuje w przypadku :

  • stresu,
  • choroba przeziębieniowa,
  • wzmożonego pocenia z powodu ciepłej odzieży albo wysiłku fizycznego,
  • chemicznych substancji (mydło lub płyny do mycia naczyń),
  • środowisko z dużą ilością pyłów i kurzu;
  • woda , zwłaszcza chlorowana;
  • niskie temperatury w czasie i suche powietrze w zimie,
  • zmniejszona wilgotność powietrza w domu w wyniku ogrzewania,
  • infekcja skóry zmienionej egzemą.

U większości dzieci świąd jest większy w przypadku jedzenia następujących produktów : owoce cytrusowe, pomidory, truskawki, czekolada lub kiwi.

Z reguły u dzieci z alergią pokarmową egzema jest bardziej nasilona, dotyczy to szczególnie dzieci do 1 roku życia i alergii na mleko krowie lub jajka kurze. Alergia na mleko mija po ukończeniu2-3 roku życia a alergia na jajka przed 6-7 rokiem życia.

Diagnostyka różnicowa

  • łuszczyca,
  • egzema kontaktowa,
  • wyprysk łojotokowy,
  • świerzb,
  • grzybica,
  • rybia łuska,
  • chłoniak skóry,
  • neurodermatitis,
  • świerzbiączka objawowa (prurigo symptomatica),
  • świerzbiączka letnia (prurigo aestivalis).

Leczenie

Leczenie przyczynowe

Jeśli można stwierdzić czynniki uczulające, leczenie polega na eliminacji ich z otoczenia lub pokarmów chorego. Można też podejmować próby odczulania.

Leczenie objawowe

  • środki przeciwhistaminowe,
  • kortykosteroidy ogólnie w okresie zaostrzeń i miejscowo w postaci maści,
  • foto chemioterapia (PUVA), fototerapia – naświetlania UVA i UVB pielęgnacja i natłuszczanie skóry,
  • specjalistyczna odzież lecznicza,
  • metoda mokrych opatrunków.

Ze względu na przewlekły i nawrotowy charakter choroby, celem terapii jest utrzymanie jak najdłuższych okresów remisji oraz dobrego stanu ogólnego chorego.

Prewencja

W związku z tym, że chorzy na atopowe zapalenie skóry – w porównaniu z populacją zdrową – są znacznie bardziej podatni na działanie różnych czynników drażniących, zaleca się im:

  • unikanie ubrań wełnianych i szorstkich na rzecz luźnych, przepuszczających powietrze i bawełnianych,
  • pranie odzieży (także przed pierwszym użyciem w celu pozbawienia ich środków usztywniających) w odpowiednich środkach i obfite płukanie tkaniny,
  • rezygnację z mydła, a korzystanie ze specjalne preparatów do skóry atopowej,
  • mycie ciała wodą o odpowiedniej (średniej) temperaturze,
  • wprowadzenie delikatnego osuszania skóry ręcznikiem papierowym        w miejsce tarcia ręcznikiem po ciele,
  • dbanie o odpowiednią temperaturę i wilgotność w zamieszkałych pomieszczeniach,
  • usunięcie dywanów, firan i tapicerowanych mebli z mieszkania, gromadzących kurz,
  • nieposiadanie zwierząt w domu ze względu na ryzyko kontaktu z alergizującą sierścią,
  • unikanie sytuacji stresogennych mogących nasilać symptomy,
  • niezwłoczne leczenie infekcji grzybicznych i bakteryjnych, które mogą zaostrzać objawy atopowego zapalenia skóry,
  • wyeliminowanie wzmacniaczy smaku i konserwantów z pożywienia.

 

Kommentera

Fyll i dina uppgifter nedan eller klicka på en ikon för att logga in:

WordPress.com Logo

Du kommenterar med ditt WordPress.com-konto. Logga ut /  Ändra )

Google-foto

Du kommenterar med ditt Google-konto. Logga ut /  Ändra )

Twitter-bild

Du kommenterar med ditt Twitter-konto. Logga ut /  Ändra )

Facebook-foto

Du kommenterar med ditt Facebook-konto. Logga ut /  Ändra )

Ansluter till %s