Hem » Okategoriserade » Diagnoza medyczna

Diagnoza medyczna

Rozpoznanie choroby i leczenie choroby

Rozpoznanie choroby i leczenie to najważniejsze składowe konsultacji lekarskiej. Pacjent przychodzi do lekarza po to, żeby dowiedzieć się co mu dolega i jakie są możliwości leczenia choroby czy dolegliwości. Prawidłowa diagnoza, czyli prawidłowe rozpoznanie, umożliwia wypowiedzenie się lekarza co do rokowania – prognozy i zastosowanie odpowiedniego leczenia.

Diagnoza to identyfikacja natury i przyczyny jakiegoś zjawiska. Diagnozowanie jest stosowane w wielu dyscyplinach. Na przykład w IT, gdzie diagnozowanie polega na badaniu związków przyczynowo-skutkowych przy użyciu myślenia logicznego, analizy i doświadczenia.

 

Diagnoza medyczna

Czasami postawienie diagnozy jest bardzo łatwe, a czasami bywa wyzwaniem. Jeśli chodzi o choroby często występujące, sami pacjenci nie mają trudności w rozpoznaniu choroby. W przypadku chorób rzadko występujących i przebiegających w sposób nietypowy, tylko lekarze mający specjalistyczną wiedzę i wieloletnie doświadczenie zawodowe mają wystarczające kompetencje do postawienia diagnozy.

Diagnoza medyczna, czyli rozpoznanie kliniczne to identyfikacja choroby, na którą cierpi pacjent. Diagnoza medyczna to wniosek wynikający z dokonanej przez lekarza  oceny objawów subiektywnych i objawów obiektywnych oraz badań dodatkowych (badań laboratoryjnych lub badań obrazowych).

Na proces diagnozowania składa się wywiad lekarski (badanie podmiotowe) i badanie lekarskie (badanie przedmiotowe).

DIAGNOSIS

Wywiad lekarski – badanie podmiotowe

Na proces diagnozowania składa się wywiad lekarski (badanie podmiotowe) i badanie lekarskie (badanie przedmiotowe).

Wywiad lekarski, wywiad chorobowy, badanie podmiotowe (z greckiego anamnesis) – podstawowa czynność w procesie diagnostycznym polegająca na zbieraniu wywiadu chorobowego.

Wywiad lekarski, czyli badanie podmiotowe składa się z kilku części :

  • skargi głównej – powodu, dla którego pacjent zgłosił się do lekarza;
  • wyczerpująca informacja na temat aktualnej dolegliwości – powodu, dla którego pacjent szuka pomocy lekarskiej;
  • choroby towarzyszące – choroby przewlekłe i przebyte operacje;
  • Funkcje narządów i układów – słuch, wzrok, ośrodkowy system nerwowy, serce i naczynia krwionośne, płuca, przewód pokarmowy, narządy moczowo-płciowe, układ ruchu;
  • wywiad rodzinny – dotyczy chorób w rodzinie oraz stosunków między członkami rodziny;
  • wywiadu społeczno-ekonomicznego – dotyczy sytuacji materialnej chorego, warunków w jakich mieszka i pracuje, używki (papierosy, alkohol, ewentualnie narkotyki);
  • aktualna lista leków, które pacjent przyjmuje;
  • allergie.

 

Badanie fizykalne – badanie przedmiotowe

Badanie przedmiotowe, czyli fizykalne – część badania lekarskiego składająca się z oglądania (lac. obductio), obmacywania (lac. palpatio), opukiwania (lac. percussio) i osłuchiwania (lac. auscultatio).

 

Diagnoza kliniczna

Diagnoza kliniczna to diagnoza stawiana na podstawie symptomów zgłaszanych przez pacjenta oraz badania fizykalnego przeprowadzonego przez lekarza. Diagnoza kliniczna to diagnoza bez badań dodatkowych (laboratorium lub rentgen).

 

Diagnoza laboratoryjna

Diagnoza laboratoryjna to diagnoza oparta głównie na wynikach badań laboratoryjnych, a w mniejszym stopniu na badaniu fizykalnym pacjenta. Na przykład prawidłowo postawiona diagnoza choroby infekcyjnej zwykle wymaga badania podmiotowego i przedmiotowego, ale również badania laboratoryjnego określającego patogen wywołujący infekcje. Innym przykładem jest anemia – prawidłowa diagnoza anemii wymaga badania krwi.

COLOURBOX18172321

Diagnoza radiologiczna

Diagnoza radiologiczna to diagnoza oparta głównie na wyniku badania obrazowego. Przykładem diagnozy radiologicznej jest złamanie ”zielonej gałązki” (ang. greenstick fracture). Jest to złamanie charakterystyczne dla wieku dziecięcego. Nazwa zaczerpnięta została ze sposobu niecałkowitego przerwania kości przypominającego dosłownie złamanie młodej, giętkiej gałązki krzewu.

COLOURBOX17790677

Objaw kliniczny

Objaw lub symptom – zaobserwowana właściwość stanu pacjenta poddająca się ocenie lekarskiej stanowiąc podstawę do wnioskowania o czynnościach ustroju, jego narządów i tkanek zarówno w stanie zdrowia, jak i choroby.

Rozróżniamy objawy kliniczne :

  1. objawy podmiotowe (subiektywne) – subiektywne odczucia pacjenta, jego osobiste doświadczenie (np. ból, duszność, zmęczenie, itp.),
  2. objawy przedmiotowe (obiektywne) – objawy stwierdzane przez lekarza na podstawie badań (np. powiększenie narządu, szmery sercowe, zwiększenie liczby białych ciałek krwi).

 

Symptomatologia

Nauka zajmująca się opisem i grupowaniem objawów chorobowych jest symptomatologia.

 

Symptom jest zjawiskiem wywołanym przez chorobę – można powiedzieć, że manifestacją choroby jest właśnie symptom. W medycynie symptomy są pewnego rodzaju wiadomością dla samego pacjenta i następnie lekarza – wiadomością, która jest sygnałem do obserwacji i badania tego zjawiska jakim jest symptom.   

Symptomy zgłaszane przez pacjenta oraz objawy stwierdzane przez lekarza w badaniu pacjenta są zwykle niespecyficzne, ale ich kombinacja zwykle sugeruje określaną diagnozę.

Konstelacja symptomów i objawów niczym układanka puzzli jest podstawą do stawiania hipotezy co do możliwej diagnozy – czyli wskazówką do nazwania choroby ”po imieniu”.

Czasami symptomy nie mają potwierdzenia w badaniu klinicznym i odwrotnie niektóre objawy medyczne nie dają żadnych symptomów. Przykładem jest nadciśnienie tętnicze, które zwykle nie daje żadnych objawów i jest stwierdzane w trakcie badania przez pielęgniarkę lub lekarza. Można inaczej powiedzieć, że chory na nadciśnienie tętnicze jest asymptomatyczny. Lekarz stawia diagnozę choroba nadciśnieniowa u pacjenta, który może nie mieć żadnych symptomów, ale stwierdza się u niego okresowo lub stale podwyższone ciśnienie tętnicze.

Pacjenci zgłaszający się do lekarza ze swoimi dolegliwościami używają najróżniejszych określeń w celu przedstawienia swoich dolegliwości. Najczęściej używanym słowem przez pacjentów jest słowo ”boli” odmieniane przez różne przypadki. Po czasowniku boli pacjenci podają miejsce bólu : głowa, klatka piersiowa, plecy, brzuch, ręka, noga, gardło, ucho, itd. Innymi objawami – symptomami zgłaszanymi przez pacjentów są : gorączka, dreszcze, nudności, wymioty,  zawroty głowy, duszności, kaszel, zmęczenie, pogorszenie słuchu lub wzroku, katar, krwawienie z nosa, problemy z oddawaniem moczu,  krwawienia z pochwy, krwawienia z odbytu, zaparcia, wzdęcia, biegunka, kołatanie serca, obrzęki, bezplodnosc, impotencja, utrata masy ciala, częste oddawanie moczu, trudności w oddawaniu moczu, świąd skóry, wysypka, siniaki, depresja, bezsenność, halucynacje, zaburzenia pamięci, trudności w koncentracji, klaustrofobia, leki  itp.

W XXI wieku pacjenci korzystają coraz częściej z wirtualnych poradników,  gdzie podają swoje objawy – symptomy, odpowiadają na pytania dodatkowe i dostają odpowiedź o możliwości wystąpienia takiej lub innej choroby. Zwykle wirtualna diagnoza lub inaczej e-diagnoza zawiera komentarz, który sugeruje konieczność zgłoszenia się do lekarza i potwierdzenia hipotetycznej diagnozy uzyskanej przy pomocy komputera – inteligentnego, ale czasami omylnego konsultanta medycznego.

 

Badanie lekarskie = wywiad chorobowy + badanie fizykalne + badania dodatkowe

Badanie lekarskie – badanie przeprowadzone przez lekarza, które formalnie dzieli się na badanie podmiotowe (wywiad chorobowy) i badanie przedmiotowe (fizykalne). Badanie lekarskie najczęściej wiąże się także ze zleceniem badań wymagających laboratorium lub diagnostyki obrazowej.

Medical consultation. Doctor and patient talking at the office

Medically unexplained physical symptoms (MUPS or MUS)

Medycznie niewyjaśnione symptomy fizyczne to takie symptomy, których przyczyny lekarz badający pacjenta nie jest w stanie wytłumaczyć. Zalicza się do nich glównie nieokreślone bóle mięśniowo – szkieletowe, bóle gardła,, bóle brzucha, zmęczenie, zawroty głowy.

Mimo dużego postępu w medycynie jaki dokonał się w XX wieku lekarze pierwszego kontaktu – w tym lekarze rodzinni – mają na początku XXI wieku – w wielu przypadkach medycznych – problemy z postawieniem diagnozy. Szacuje się, że medycznie niewyjaśnione symptomy stanowią między 15% a 30% konsultacji lekarskich w podstawowej opiece zdrowotnej.

Część środowiska lekarskiego uważa, że medycznie niewyjaśnione symptomy mają przyczyny psychologiczne.

Wielu pacjentów prezentujących medycznie niewyjaśnione symptomy spełnia kryteria depresji lub lęku. Ale na podstawie aktualnej wiedzy nie można wnioskować, że depresja i stany lękowe są przyczyną medycznie niewyjaśnionych symptomów.

 

Błędy diagnostyczne i spóźniona diagnoza

Każda działalność człowieka obarczona jest możliwością popełnienia błędu. Dotyczy to także profesjonalistów medycznych na czele z lekarzami. Mimo wysokich wymagań stawianych kandydatom na studia medyczne, a następnie wieloletnich i żmudnych studiach medycznych oraz specjalizacjach lekarskich – lekarze popełniają w swojej pracy błędy. Błędy w diagnozowaniu chorób oraz spóźniona diagnoza medyczna to najczęściej występujące, najbardziej kosztowne i najbardziej niebezpieczne z możliwych błędów w praktyce lekarskiej. To stwierdzenie pochodzi z najdroższej i najbardziej skomercjalizowanej służby zdrowia na świecie czyli z USA. Niezależnie od systemu służby zdrowia w kraju, w którym żyjemy i leczymy się a także pracujemy jako profesjonaliści medyczni – ochrona zdrowia kosztuje, zdrowie jest bezcenne, a błędy medyczne kosztują – utratę zdrowia przez pacjenta i realne sumy pieniężne obciążające konto zakładu opieki zdrowotnej lub lekarza lub ubezpieczyciela.

 

Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10

(ang. International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) – międzynarodowy system diagnozy nozologicznej. Nozologia (nosos – choroba, logos – nauka) – dziedzina wiedzy medycznej, zajmująca sie klasyfikacją chorób i ich opisem. Główny podział klasyfikacji chorób opiera się na ich etiologii, patogenezie oraz objawach chorobowych.

ICD-10 jest opracowana przez WHO (World Health Organization) i obowiązuje w Polsce od roku 1996. Obecnie w opracowywaniu jest następna rewizja klasyfikacji ICD-11 a jej publikacja planowana jest na rok 2018.

ICD-10 zawiera kody : chorób, stany dotyczące ciąży, porodu i połogu, wady rozwojowe wrodzone, zniekształcenia i aberracje chromosomalne, objawy, cechy chorobowe oraz nieprawidłowe wyniki badań klinicznych, urazy , zatrucia i inne skutki działania czynników zewnętrznych, zewnętrzne przyczyny zachorowania i zgonu, czynniki wpływające na stan zdrowia i kontakt ze służbą zdrowia.

 

 

 

Kommentera

Fyll i dina uppgifter nedan eller klicka på en ikon för att logga in:

WordPress.com Logo

Du kommenterar med ditt WordPress.com-konto. Logga ut /  Ändra )

Google-foto

Du kommenterar med ditt Google-konto. Logga ut /  Ändra )

Twitter-bild

Du kommenterar med ditt Twitter-konto. Logga ut /  Ändra )

Facebook-foto

Du kommenterar med ditt Facebook-konto. Logga ut /  Ändra )

Ansluter till %s